De constatering dat het anders moet zal iedereen met je delen. Maar wat dan de nieuwe samenwerking is en wie daaraan meedoet is ongewis. dit artikel geeft ook geen antwoord
Misschien moeten we gewoon een paar opties uitproberen en die laten zien. 

�
Beste Gerwin en Jan,
Ik zou willen dat het waar is dat iedereen de opvatting deelt dat het anders moet, maar om me heen zie ik toch nog heel weinig (blijk van) beweging. Veel van de klassieke partijen wachten nog op een ‘na de crisis’ en laten daardoor nog geen alternatieven toe, dat geldt voor zowel ontwikkelaars, als voor gemeenten. Er moet op veel plekken eerst nog eea worden losgemaakt. Vandaag weer, las ik in BNdeStem van een Breda’s woningbouwplan dat al jaren stilligt omdat een speculant de bouwrechten heeft doorverkocht aan twee ontwikkelaars, waarvan Heja  inmiddels failliet is. Die andere eist nu € 8 mln (shame on you). De gemeente kan “niet meer doen dan het terrein goed bewaken”. Het onderzoek voor het Stimuleringsfonds waaraan ik refereer laat zien dat er potentieel is in de samenleving zelf, dat is onvoldoende om te concurreren met de (hooggespannen) masterplannen, maar deze initiatieven kunnen wel helpen maatschappelijk programma te financieren en daarmee kansrijke combinaties te ontwikkelen. We hebben het soort doortastendheid nodig van een club starters die het contingent voor sociale koopwoningen claimt voor een eigen cpo en op die manier gemeente en corporatie hebben weten te overtuigen om mee te doen (en dus bewegen). Daar waar iets opborrelt van een wil tot verandering,  is het vaak erg afwachtend en reactief. Daarom ben ik het ook met jou eens Jan, dat we veel minder moeten praten en brainstormen en veel meer gewoon moeten gaan oppakken: strooi pilots uit over het hele land, ga aan de slag met experimenteren om nieuwe ontwikkelvormen een plek en kans te geven. Zo kunnen we in ieder geval proberen degelijke en kansrijke alternatieven te ontwikkelen voor masterplannen die stilliggen, zodat de gemeente het aandurft om partner te worden van nieuwe initiatiefnemers in plaats van grondexploitanten en -speculanten.�
Met een aantal van mijn netwerkpartners werk ik aan vormgeving en implementatie van open processen en instrumenten voor nieuwe ontwikkelingsvormen: een website waar oude en nieuwe spelers kunnen shoppen om elkaar te vinden, verkorte proceduretijden en planningen. Langzaamaan begeven wij ons hiermee in de praktijk… dat wil zeggen, daar waar men het horen en proberen wil.We zijn er nog lang niet, maar neuzen dezelfde kant op is wel basisvoorwaarde.

Eerlijk gezegd vind ik dit artikel weinig toevoegen. Natuurlijk moet de gemeente partner zijn van burgers. Maar zoals vaak worden er valse tegenstellingen gewekt. Want de gemeente heeft gewoon meerdere rollen. Niet alleen als participant, maar ook als beleidsvoerder, als uitvoerder van wetten en als dat nodig is als ontwikkelaar. Om maatschappelijke en democratisch bepaalde doelen te bereiken zijn er meer wegen die naar Rome leiden. Professionalisering, waaronder het goed kunnen schakelen, dat is de belangrijkste uitdaging. Goede vakmensen, goede bestuurders en volksvertegenwoordigers kunnen al een hoop verbeteren. Het is wat mij betreft en en.

Timo Wagteveld

De momenteel braakliggende gronden zijn door ontwikkelaars, beleggers en gemeenten gekocht in de jaren 2005 – 2009, relatief kort voor of zelfs op het hoogtepunt van de woningmarkt. Begin 2014 zal de gemiddelde bestaande woning met 20 tot 25% in prijs gedaald zijn t.o.v. het 3e kwartaal 2008. Als we afzien van ‘scheve’ grondquotes en de eenvoudige ‘trap op, trap af’ methode hanteren dan moeten de grondprijzen voor traditionele initiatieven ook met 20 tot 25% naar beneden. De nieuwe initiatieven vanuit de maatschappij hebben bovendien met regelmaat een lagere directe opbrengst dan de traditionele initiatieven. Om ze toch mogelijk te maken moeten de grondprijzenwellicht met 30 tot 40% omlaag. Volgens mij ligt hier het echte probleem; de meeste partijen, zeker de gemeenten, willen wel, maar kunnen niet!

Deze rol wordt met betrekking tot de kantorenmarkt al in Amsterdam door de gemeente ingenomen: Faciliterende rol. Je ziet dat het daar helemaal mis gaat, omdat de gemeente geen enkel pand in bezit heeft en daardoor grip op de zaak mist. Bovendien is de gemeente de enige partij, die alle actoren om de tafel kan hebben en de instrumenten in handen heeft dit uit te voeren. Om richting te geven aan gebiedsontwikkeling dient de gemeente een actieve rol te spelen. Faciliteren is heel makkelijk achter leunen en zeggen dit mag wel en dit mag niet, zodat kosten bespaart worden. De gemeente heeft de verwantwoordelijkheid om de woningproductie en kantorenmarkt goed in balans de houden, zowel kwalitatief als kwantitatief!

Wij hebben er bij NNRGY dagelijks mee te maken: de grondexploitatie maakt het moeilijk om nieuwe initiatieven zoals die van ons te omarmen. Wij planten Olifantengras op braakliggende gronden die door economische tegenwind niet worden ontwikkeld. We wonnen er zelfs de Zuid-Hollandprijs mee. Met het organiseren van een nieuwe waardeketen en lokale duurzame economische activiteit hopen wij het tij te helpen keren. Het zijn soms hoge pieken en diepe dalen maar dat hoort er bij als je pioniert. Verandering kost tijd.