Een hopeloze aanzet deze blog. Opvallend is dat het vooral over de vorm gaat; corporatie en coöperatie. Met behulp van nieuwe woorden wordt opnieuw old skool top-down iets neergeschreven. Volgens mij is er iets anders nodig. Een mindshift bij de corporaties die verder gaat dan alleen de vorm. En dat is focussen op en toewijding aan de mensen die zij huisvesten. Immers  het/hun kapitaal en waarde wordt bepaald door de mensen en niet door de stenen.  Gezien de oorsprong van corporaties (verenigingen van “help elkander”) is het eigenaarschap opnieuw aan de huurders geven de enige weg (transitie) om hun verloren maatschappelijke en politieke legitimatie terug te winnen. Ook huurders zouden meer ruimte moeten nemen; al dan niet mbv een Arabische lente. 

Vooralsnog is de corporatiesector bezig met een masculien (kan ook niet anders als je ziet wie er in de top zit; nl. witte mannelijke babyboomers) machts- en positiespel. En dat doet men op een passief agressieve manier door de rol van slachtoffer aan te nemen; het is altijd de ander die het gedaan heeft. Ook in bovenstaand artikel wordt de slachtofferrol met verve (maar vooral sneu) gespeeld. Het is Rutte II die het geld afpakt en de mogelijkheden inperkt. Ook lokaal is deze werkwijze het uitgangpunt. Een treurig recent voorbeeld is de “oorlog”tussen Ymere en de bewoners van de Van der Pekbuurt. 

Naar het denken en doen van gisteren naar het denken en doen van morgen is de opgave. Nieuw eigenaarschap vraagt om een andere – vooral menselijke – benaderingswijze door de gevestigde instituties (ja ook voor overheden, banken etc). Nederigheid, dienstbaarheid, respect, gelijkwaardigheid, samenwerking (ipv concurrentie) etcetera. En inderdaad zijn dit de meer vrouwelijke aspecten. Voor wat betreft energieopwekking neemt de samenleving al zelf het heft in handen (zonnepanelen, gezamenlijke koop van windmolens). Ook in de voedselsector is een dergelijke beweging te zien (stadslandbouw, gezamenlijk eerlijk voedsel inkopen, buurtmarkten). En natuurlijk in de zorg (buurtzorg). Opvallend hierbij is dat het eigenaarschap terugkomt bij de samenleving (al dan niet in de vorm van collectieven). Als deze maatschappelijke behoefte en beweging niet wordt erkend en men in mooie woorden blijft hangen dan zijn corporaties binnenkort voltooid verleden tijd. 

Ik zie duidelijke overeenkomsten in jouw visie en in die van Kromwijk. Jammer dat je die niet op pakt en in plaats daarvan,. heel masculien, je eigen trom gaat roeren. 

waar zit dan het eigene van mijn trom? Ik zie je reactie als kwalificatie. Waar zit je inhoudelijke bijdrage? Jurgen Hoogendoorn

Om  de een of andere reden doet me bovenstaande erg aan De Speld denken:  “Gebrek aan constructieve afkadering: 3 gewonden” zie: http://www.speld.nl/2012/12/20/gebrek-aan-constructieve-afkadering-3-gewonden/

U heeft helemaal gelijk. Wij hebben de reactie van de heer Strijland daarom zojuist verwijderd. 

Ik sluit me van harte bij het commentaar van Jurgen aan. 

Het benadrukken van de nadelige effecten van een top down benadering, met de focus  op sociale menging door fysieke vernieuwing, is onnodig geworden, ze is al onbetaalbaar. 

Een nieuwe verdeling van de controle over de gebouwde omgeving, met meer invloed voor bewoners op de kleinere schaalniveaus is m.i. op dit moment de enige manier om buurten, elk schaalniveau in het passende tempo, te laten ontwikkelen.

Het gaat hierbij wel degelijk om de vorm, de distributie van collectieve en individuele niveaus van beheer, de organisatie van het collectief beheer, regelgeving en financieringsmodellen.

In Heesterveld wordet momenteel door Iris Schutten, 2012 Architecten en BAVAVLA Architecten  onderzoek gedaan naar de kansen voor een dergelijke benadering.

Ik kan ieder die zich in deze materie wil verdiepen aanbevelen te beginnen met het boek “the structure of the ordinairy” van John Habraken. De adaptiviteit van de gebouwde omgeving wordt hierin nauwgezet geanalyseerd en ontdaan van alle poespas, een absolute aanrader.

Bas van VlaenderenBAVAVLA Architecten

Dank voor je reactie. Wat mij betreft heb je gelijk – net als in de voorgaande reacties ook Helma Lamers en Bas van Vlaenderen –  dat het helemaal geen uitgemaakte zaak is dat corporaties deze rol gaan pakken. In mijn blog wreekt zich dat het is geschreven naar aanleiding van een college waarin de toekomst van corporaties besproken werd, en vanuit dat perspectief zie ik het als een van de weinige ontwikkelingskansen. Ik ken enkele corporaties die zich deze kant op lijken te bewegen. Als die “oplossingsrichting” dan overigens goed wordt ingevuld kan het wel leiden tot iets moois, en een versterking zijn van wat zich al lang kleinschalig en vanuit gemeenschappen aan het ontwikkelen is; een welkome aanvulling op de transitie naar sociale duurzaamheid.

Als je het onderwerp vanuit een neutraler perspectief beschouwt dan kom je wellicht niet zo snel op corporaties uit als mogelijke versneller van de transitie. Maar wie dan wel? Ik vind scholen altijd het logische middelpunt van de buurt, zouden zij zich dan zo kunnen en willen ontwikkelen? Of gezondheidscentra?

Nog wezenlijker is misschien de vraag of alle grassroots initiatieven het op eigen kracht kunnen gaan redden (en speelt de overheid daar dan nog een stimulerende rol in, om die “big society” te bevorderen), of dat gevestigde instituties zich er door laten opjagen, en zich in gunstige zin gaan aanpassen en verbinden (het omgekeerde gebeurt ook, gevestigde instituten die defensief of zelfs agressief reageren op nieuwe initiatieven). Een fascinerende vraag, die ik op tal van plekken nieuwsgierig volg. Ondertussen kan het geen kwaad aan te moedigen naar koplopers om zich te verbinden; en zo was mijn blog aanvankelijk ingezet.  

Een mooi en inspirerend thema. In andere reacties staan ook vragen als: hoe? Mooie woorden e.d.?
Ik denk eigenlijk niet al te veel meer praten maar gewoon eens ergens gaan doen.
En daarbij denk ik niet dat de tot coöperatie omgeturnde corporatie leidend moet zijn. Dat heeft Martien ook al gecoörigeerd. Lijkt me meer faciliterend.

Op dit moment bouwen we in het kader van IBA Parkstad een pilot op waar het gevraagde hoe? wordt uitgewerkt. De alliantie Wij(k)kracht staat hiervoor.  Momenteel ligt er een concept ondernemingsplan voor de Coöperatie Wij(k)kracht. Dit is nog niet zo openbaar dat ik dat hier al open kan plaatsen. Interesse? Neem gerust contact op.
Korte info over Wij(k)kracht vinden jullie al hier: http://wijkkracht-dio.blogspot.nl/2012/11/iba-wijkkracht-en-do-it-ourselves.html

In Almere heeft B&W Almere en de RvC Ymere groen licht gegeven voor de oprichting van de 1e buurtcoöperatie in Nobelhorst.
Hieronder de achtergrond:

Stadsdorp Nobelhorst

Aan de
oostkant van Almere, in het stadsdeel Hout wordt gebouwd aan een compleet
nieuwe wijk van circa 4.300 (woonwerk)-woningen, met circa 40.000 m2
bedrijvigheid en talloze voorzieningen in een stadsdorpse setting. Stadsdorp
Nobelhorst biedt maximale ruimte voor eigen initiatief door bewoners en
ondernemers. Van (collectieve) zelfbouw van woning of onderneming tot
inrichting en beheer van je eigen buurt. Dit gebeurt op een wijze en schaal die
nog niet eerder in Nederland is vertoond. Stichting Ymere en de gemeente Almere
zijn mede-regisseurs van deze bijzondere gebiedsontwikkeling,  maar de wijk wordt gemaakt door de mensen
zelf.

WIJ(k)gevoel

Ymere en Almere
willen in dit nieuwe stadsdorp Nobelhorst de emancipatie op zowel sociaal als
economisch vlak vergroten, door verbindingen tussen mensen te creëren. Vanuit
de overtuiging dat door verbindingen tussen bewoners en bedrijven te
faciliteren, er wederzijdse beïnvloeding, betrokkenheid en gemeenschapszin tot
stand komt. Wij ambiëren een stadsdorp, ‘gemaakt door
mensen’ en met een menselijke maat. Waar mensen zich vanaf de eerste
kennismaking sterk verbonden voelen met elkaar en met hun stadsdorp. Zo willen
wij een sociaal duurzame wijk creëren waarin het WIJ(k)gevoel sterkt leeft”.

Waarom een Coöperatie?

De
bewoners en ondernemers van Nobelhorst bepalen hoe hun leefomgeving invulling
krijgt, gedurende de ontwikkeling van het stadsdorp en juist ook in de decennia
erna. Het bouwen aan gemeenschapszin wordt  in Nobelhorst op bijzondere en eigentijdse
wijze ingevuld. Het stimuleren van ontmoeting en samenwerking draagt hieraan
bij, maar hoe organiseer je dit? Een coöperatie sluit  als juridische vorm goed aan  bij de doelstelling en de werkwijze van
Nobelhorst: een coöperatie waar elke bewoner lid van is, is laagdrempelig en
herkenbaar,  maakt zelfbestuur mogelijk
en regelt het stemrecht. Via de coöperatie bereiken we, binnen de geografische afbakening van het stadsdorp, het
positieve van een open democratie. Dit past goed in
deze tijd waarin mensen verantwoordelijkheid en zeggenschap willen en ook
bereid zijn zich daarvoor actief in te zetten.

Waarom richten Ymere en Almere
deze coöperatie op?

Ervaring
leert dat nieuwe bewoners in een wijk de eerste jaren druk doende zijn met het
bouwen of inrichten van hun woning en tuin,�
hun plekje in de buurt te veroveren en kennis te maken met scholen,
winkels en hun buren. Om die reden brengen Almere en Ymere startkapitaal,
kennis en menskracht in om deze eerste buurtcoöperatie op te zetten. En daarmee
initiatieven van bewoners te stimuleren en te faciliteren. Zij ontlasten
daarmee de bewoners van de ‘regelzaken’ in deze eerste pioniersjaren, terwijl
bewoners al wel van de geneugten proeven. Het is de bedoeling dat bewoners uit Nobelhorst zo
snel mogelijk het bestuur overnemen en de buurtcoöperatie laten floreren.