Logo Ruimtevolk klein

De Volksdijk – strategie voor een dijktransitie



Auteur(s)

OpZoom architecten, Rob Aben landschapsarchitecteur, Wageningen UR, Alterra, Afvalzorg en RUIMTEVOLK

Uitgever

Idem

Hoewel Nederland bekend staat om haar innovatieve manieren van watermanagement, gebeurt er doorgaans weinig op en om de dijken. Wat kun je meer doen met een dijk dan hem steeds opnieuw verbreden en ophogen? Over deze vraag bogen verschillende ontwerpteams zich tijdens de BNA-ontwerpstudie De Adaptieve Dijk en ze onderzochten de kansen voor ruimtelijke ontwikkelingen langs de drie Nederlandse rivierdijken.

De Waaldijk, de IJsseldijk en de Grebbedijk werden het onderwerp van studie. Deze rivierdijken staan aan de vooravond van een nieuwe versterkingsronde, daarom was het eind 2015 een goed moment om te kijken naar manieren om die dijken meer betekenis te geven dan alleen de waterkering.

RUIMTEVOLK maakte deel uit van een van de ontwerpteams en boog zich samen met OpZoom architecten, Rob Aben landschapsarchitecteur, Wageningen UR, Alterra en Afvalzorg over de Grebbedijk bij Wageningen. Samen ontwikkelden ze het concept van de Volksdijk, een dijk die weer volwaardig deel uit maakt van de maatschappij.

De Volksdijk

Ooit stonden kerken, kroegen en woningen zij aan zij langs de dijk en hun bewoners en gebruikers profiteerden van het rivierlandschap en de veiligheid die de dijk bood. De dijk was een vitaal onderdeel van de maatschappij. Tegenwoordig staat de inmiddels zeldzame dijkbewoner of ondernemer op grote afstand van de instanties die over de dijk gaan en als we niet uitkijken, wordt de dijk een museumstuk.

In het Volksdijk concept staat verbreding van het eigenaarschap en gebruik van de dijk centraal. Het dijkschap krijgt zeggenschap over wat er mag en moet op de dijk. Dit dijkschap is geïnspireerd door de lokale democratie van de vroegere waterschappen die zich kenmerkte door een grote betrokkenheid van ingezetenen.

Het vertrekpunt van het dijkschap is naast waterveiligheid het stimuleren van nieuwe businessmodellen voor initiatiefnemers en waterbeheerders. Naast de veilige, overgedimensioneerde kerndijk wordt een leeflaag toegevoegd waarop in erfpacht de nieuwe bewoners en ondernemers hun kleden kunnen uitrollen: de Volksdijk.

concept-schets-voorblad

Meer weten van dit voorstel of benieuwd naar de ideeën van de andere ontwerpteams? Download de pdf De adaptieve Volksdijkkijk op www.adaptievedijk.nl of neem contact met ons op via info@ruimtevolk.nl.

De ontwerpstudie ‘De adaptieve dijk’ was een initiatief van BNA Onderzoek, in samenwerking met de waterschappen Rivierenland, Vallei en Veluwe, Drents Overijsselse Delta, de provincies Gelderland en Overijssel en het Delta Ontwerpplatform.



meer publicaties
Slim schakelen
Vijf pilotregio's hebben ruim een jaar gewerkt aan een regionale energiestrategie. Anne Marieke Schwencke en Ruud Schuurs (AS I-Search) hebben het proces in de regio’s gevolgd. De belangrijkste leerervaringen zijn in samenwerking met RUIMTEVOLK samengevat als lessen voor regio’s die nog aan de slag gaan met een strategie.
Water verbindt
Hoe kan water bijdragen aan de grote opgaven van deze tijd en aan het verhogen van omgevingskwaliteit? RUIMTEVOLK en de Unie van Waterschappen verkennen deze vragen in een publicatie over de rol van water in omgevingsvisies.
De staat van Oosterhout
Het Brabantse Oosterhout werkt aan een integrale langere termijnvisie op de ontwikkeling van de gemeente. De eerste stap is een analyse van het 'DNA' en functioneren van de stad en de regio. RUIMTEVOLK heeft deze analyse en het interactieve proces verzorgd.
Toekomstagenda 'Mind the Gap!'
Begin 2015 maakten we met een aantal experts een eerste verkenning van toenemende sociale verschillen in en tussen steden en regio's. BrabantKennis zet een volgende stap met tien interessante observaties en een toekomstagenda.